OSTATNIO DODANE

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Historia. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Historia. Pokaż wszystkie posty
Dungeons and Dragons jest, można tak powiedzieć, protoplastą współczesnych gier RPG. Zarówno tych cyfrowych jak i książkowych. Kiedy ten system RPG się rozprzestrzeniał, wywoływał większą panikę, niż dzisiejsze gry wideo - poza morderstwami, deprawacją cielesną nakazywał także rytuałów dla czarnych bóstw i w ogóle wszystkiego co złe. Nikt w sumie nie wie, o co chodziło dewotom lat 60-70, ale sprzedaż i popularność DnD rosła, a idiotów... no kilku było, ale to jakby skazywać mikrofalówkę za złe dogrzanie lub toster, za zbyt gorącą bułkę.
Generalnie to był pierwowzór i choć w Polsce bardziej łykano jej drugą edycję, wydaną przez TM-SEMIC (Advanced Dungeons & Dragons), to my woleliśmy raczyć się "Młotkiem" czyli Warhammerem lub gnić przy tabelkach Kryształów Czasów. Wirtualna rozrywka, jakżeby inaczej inaczej, nie przegapiła wielkiego "boom" na DnD i postanowiła się z tym uniwersum związać na dobre i na złe. W sumie logiczne, bo poza gotową mechaniką bardzo mocno opartą na zasadach matematycznych DnD oferowało gotowe, do cna rozbudowane i opisane światy Fantasy, takie jak Forgotten Realms, Planescape, Dragonlance itd. Po prostu nic, tylko brać i łykać. W dobie dzisiejszych braków dobrych RPG, gdzie FORMA jest całkowicie ponad TREŚCIĄ, pozwolę sobie wymienić 10, które naprawdę miały znaczenie dla graczy cRPG (i nie tylko)! 

#1 - Eye Of The Beholder

 Seria gier wydana przez SSI (Strategic Simulations Inc.), największego wydawcę (jeżeli chodzi o ilość) wirtualnych adaptacji Dungeons & Dragons (przede wszystkim drugiej edycji, Advanced D&D). Kiedy pierwsza część serii Eye Of The Beholder zawitała do naszych domów wraz z początkiem lat 90-tych, z miejsca stała się hitem. Nic dziwnego - wspaniała grafika, super system RPG, hordy potworów do ubicia i Forgotten Realms! Ale zaraz, zaraz... po pierwsze może to i faktycznie Zapomniane Krainy, ale nie zwiedzimy ich powierzchni, tylko podziemia miasta Waterdeep. Po drugie z tym systemem RPG też bym się nie podniecał, bo poza kreowaniem członków naszej drużyny (tworzenie postaci w pełni odwzorowujące papierowy system) i naszymi przeciwnikami, to z erpega niewiele tu mamy.
Walka toczy się w czasie rzeczywistym, przez co łucznicy czy rzucający czary raczej się nam nie przydadzą, a to, czy mamy zręczności 10 czy 18 nie ma większego znaczenia - szybko załapiemy, że tutaj liczy się siła i kondycja. No i brak wątków pobocznych, tylko ten główny, w którym trzeba dopaść tytułowego Beholdera... dziś wyszedłby nam typowy Hack'n'Slash i to bardzo przeciętny. Kiedy jednak Eye Of The Beholder ujrzał światło dziennie zasady rynku były nieco inne. Na szczęście druga część poprawiła znacząco problem braku jakichkolwiek side-questów, dopychając sporo motywów RPG, oraz poprawiła grafikę i system walki. To jednak co dwójka poprawiła, trójka całkowicie zniszczyła. Tandetna i naiwna fabuła, grafika wyglądająca gorzej niż w jedynce... niestety, finał wspaniałej trylogii został całkowicie spaćkany. To trochę jak z Hobbitem i "Bitwą Pięciu Armii". Tak czy siak gra, którą warto znać. Wypada też dodać, że na GameBoy Advance także ukazała się gra Eye Of The Beholder, nie mająca jednak wiele wspólnego z oryginałem.

#2 - Pool Of Radiance

Jeżeli D&D jest protoplastą systemów RPG, to Pool Of Radiance jest protoplastą pecetowych gier RPG. Gra bardzo mocno osadzona w mechanice swojego papierowego pierwowzoru, gdzie kreowanie naszej drużyny i jej rozwój w każdym, najdrobniejszym szczególe miał znaczenie podczas rozgrywki. Całkowicie nie dla dzisiejszych graczy wychowanych na "tankowaniu" i "farmingu". Tacy po prostu w Pool Of Radiance zginęliby przy pierwszej potyczce. O czym w ogóle mowa? Znowu świat Forgotten Realms (rejony Morza Księżycowego, niejakie miasto Phlan), znowu potwory do ubicia i wielcy źli do pokonania (na jedno wychodzi). Ale PoR był RPG z krwi i kości: tworzyliśmy drużynę, spotykaliśmy BNów, zwiedzaliśmy Phlan i okolice oraz popijaliśmy piwo w tawernach, przysłuchując się plotkom (co było naprawdę ważne i pomocne). Do tego rozbudowany świat i masa side-questów, które miały istotny wpływ na główną przygodę. Co ciekawe gra oferowała nam widok z pierwszej osoby (w 1988 roku!!!), ale podczas potyczek serwowany był nam widok z lotu ptaka mający jednak imitować rzut izometryczny.
Pool Of Radiance był kasowym hitem, nic więc dziwnego, że doczekał się aż trzech sequeli (Curse Of Azure Bonds, Secret Of The Silver Blades i Pool Of Darkness), jednej gry pobocznej w świecie Forgotten Realms (Hillsfar) oraz zupełnie oddzielnej serii w świecie Dragonlance (bardziej liniowe, ale jeszcze mocniej siedzące w oryginalnym, papierowym systemie - Champions Of Krynn i Dark Queen Of Krynn). Pool Of Radiance był też protoplastą, jeśli mowa o przenoszeniu postaci do następnych gier. Po ukończeniu pierwszej części z powodzeniem naszą drużynę mogliśmy przenieść do kolejnych części (warto, bo rozgrywka pod koniec serii była cholernie trudna), a także do pobocznego Hillsfar.
Pomysł ten z powodzeniem wykorzystywały później kolejne gry RPG, nie tylko spod znaku SSI. Pool Of Radiance doczekało się "niby" kontynuacji w 2001 roku, ale umówmy się, że Ruins Of Myth Drannor było grą średnią. Ot, zagrać, przejść i zapomnieć.




#3 - Menzoberranzan

Trzecią grę z tego zestawienia wydało... SSI! Nie można powiedzieć, że była jedną z najbardziej wyczekiwanych gier przez fanów świata Zapominanych Krain. Po ogromnym sukcesie książek z serii Trylogii Doliny Lodowego Wichru i Trylogii Mrocznego Elfa rasa Drowów, mrocznych elfów zamieszkujących podziemny świat Zapomnianych Krain, Podmrok, była gorącym towarem RPG. Do dziś autor tych książek, R.A. Salvatore, rozpisał przygody ich głównego bohatera, Drizzt'a Do'Urdena w wielu kolejnych tomach, zamieniając dwie trylogie na sagę kilkunastu książek. Salvatore uchodzi za jednego ze speców od mrocznych elfów i Ci, którzy tak sądzą, w tym ja, na pewno mają rację. Gra miała pozwolić nam zwiedzać Podmrok i przeżyć choć ułamek przygód sławnego drowa na własnej skórze. Niestety, umieszczam ją tutaj bardziej jako przestrogę dla twórców gier, niż jako faktyczną perełkę cRPG. Nawet słabą grafikę i kiepski system walki dałoby się nadrobić dobrą fabułą. Ta, niestety, kuleje.
Ciągnie się w nieskończoność i dopiero kiedy nasza cierpliwość jest już na granicy, kiedy Podmrok zbrzydnie nam całkowicie, zaczynają się zwroty akcji i pojawia się "to coś". Szkoda, bo jest już za późno i nie mamy ochoty grać dalej. Potencjał był przeogromny, wcisnąć tu można było najciekawsze side-questy i masę NPC, a wycisnąć ze świata mrocznych elfów prawdziwy hit. Wycisnąć udało się niestety tylko pestkę, którą jedynie najwięksi fani serii mogli przełknąć. Reszta wolała poczekać na konkretny miąższ.

#4 - Ravenloft

W sumie mógłbym umieścić tą serię razem z Menzoberranzan, ale de facto traktowała ona o zupełnie innej przygodzie. Stworzona została jednak także przez, uwaga, SSI i wykorzystywała ten sam, niedorobiony silnik. Ravenloft nie działo się już w Forgotten Realms, a w świecie "pseudo dark fantasy zmieszanym z gotyckim romansem", tytułowym Ravenloft. Dlaczego pseudo? Otóż Dark Fantasy z założenia ma być nie tyle mroczne, co cholernie śmiertelne i do bólu realistyczne, jeżeli chodzi o walkę, politykę i relacje międzyludzkie, a o to jednak w systemie Dungeons & Dragons bardzo trudno. Pierwsza z części, Strahd's Possession, wrzucała nas do spowitej mgłą mrocznej krainy Barovii, a naszym wielkim złym był wampirzy hrabia Strahd Von Zarovitch. Tak oto stworzona przez nas grupa śmiałków przemierzała te skalane złem obszary Ravenloft, by w drugiej części przenieść się na spalone słońcem pustynne tereny Har'Akir.
Tam zaś gonił nas już zmumifikowany władca tych krain. W przeciwieństwie jednak do Menzoberranzan, seria Ravenloft właśnie fabułą nadrobiła niedociągnięcia silnika oraz, jakby nie patrzeć, zyskiwała popularność dzięki temu, iż były to pierwsze gry w świecie Ravenloft (nie tak popularnym jak Forgotten Realms czy Dragonlance z AD&D) oraz kolidując z kinową premierą kasowego hitu, jakim był "Wywiad Z Wampirem". Czy były innowacyjne? Na pewno nie. Ale warto je wspomnieć, gdy mówimy o komputerowych wersjach Dungeons & Dragons, bo miały niezłą fabułę i bardzo dobry klimat.

#5 - Tower Of Doom/Shadows Over Mystara

...a dokładniej Dungeons & Dragons: Tower Of Doom i Dungeons & Dragons: Shadows Over Mystara. Z tradycyjnymi grami cRPG tytuł ma niewiele wspólnego, bowiem jest to chodzona bijatyka, typowy side-scroller wydany w 1993 roku przez Capcom (następca w 1996). Gra zachwycała naprawdę niezłą grafiką, bardzo ciekawymi lokacjami i połączeniem gry akcji z grą RPG. Poza wyborem na początku rozgrywki jednej z czterech postaci, podczas gry mogliśmy handlować przedmiotami w sklepach czy też wybierać drogę, jaką się udamy. Wszystko zaś działo się w jednym ze światów D&D, Mystarze. Oczywiście, jak to bywa z Japończykami, zafundowali nam grę bardzo kolorową i cukierkową (ah, te mega spiczastouche elfy), jednakże sam bawiłem się przy niej niesamowicie. Automaty bowiem, z obydwiema grami, stały przy wejściu na sopockie molo, pomijane na rzecz Virtua Copów, Virtua Fighterów i Tekkenów.
Podobnie jak ze Street Fighterem, na Tower Of Doom i Shadow Over Mystara na koloniach traciłem ogromne ilości złotówek. Nie wiedziałem nawet wówczas czym jest RPG i DnD. Dlatego, gdy odkryłem istnienie gier fabularnych i zacząłem zgłębiać wiedzę o jednym z pierwszych systemów, natrafiłem na szokującą dla mnie informacje - ja już wówczas, od kilku ładnych lat, byłem wielkim wojownikiem w świecie DnD!!! Gra potrafi zachwycić i dziś. Wystarczy odpalić emulator, załadować rom z jedną z części i cieszyć się niesamowicie grywalnym "beat'em upem", jednym z ostatnich wydanych na świecie.

#6 - Dungeon Hack

Kto inny mógł wydać w 1993 roku grę cRPG spod szyldu Advanced Dungeons & Dragons, jak nie SSI. Gra, która osadzona została w Forgotten Realms, niosła za sobą jednak coś więcej niż Eye Of The Beholder albo Ravenloft. Jeżeli Pool Of Radiance to protoplasta dzisiejszych cRPG, to Dungeon Hack był protoplastą Diablo. Engine jaki tu dostaliśmy, był znany nam już z serii Beholder, ale jednak było tu wiele innowacji, które potem wykorzystał śmiało Blizzard.
Najważniejszą z nich były losowo tworzone labirynty przed każdą rozgrywką. Po drugie możliwość bardzo szczegółowego ustalenia poziomu trudności włącznie z tym, podczas którego po śmierci naszej postaci traciliśmy też wszystkie save'y (czyli nasza postać umierała na prawdę)... czyż nie kojarzy nam się to z najwyższymi poziomami trudności w Diablo? Poza tym Dungeon Hack był typowym dungeon crawlerem, mocno zarysowanym swoim "Dedekowym" pierwowzorem. Gra warta poznania ponad wszystko.

#7 - Baldur's Gate

No i doszliśmy, do tytułu, który wielbię nader wszystko. To gra, przez którą zawalałem szkołę, zakochałem się w literaturze (poprzez fantastykę), stałem się RPGowym zapaleńcem i... w ogóle Baldur był dla mnie wszystkim. To było katharsis, po którym nic nie wyglądało tak samo. Choć oczywiście uwielbiałem Fallouta, ale właśnie gry fantasy w takim stylu oczekiwałem. Grę rozpoczynamy tworząc samotnego bohatera, syna Bhaala, jednego z mrocznych bogów Faerunu (Forgotten Realms). Później zaś zostajemy wpleceni w przygodę, pełną tajnych bractw i organizacji, intryg, spisków, czyhającej wielkiej wojny, w czasie której poznamy masę postaci chętnych dołączyć do nas, pomóc nam, obrabować nas, zabić, oszukać, zgwałcić lub cokolwiek innego można zrobić z humanoidem. Wszystko okraszone pięknym engine'm, dającym nam widok z rzutu izometrycznego oraz niebiańską grafikę, nie wspominając o stronie audio, która do dziś, moim zdaniem, nie została przez nikogo pobita. Świetne dźwięki postaci, otoczenia, dialogi oraz epicka, iście filmowa muzyka... bosko! Robotę robiło też przecudowne tłumaczenie wykonane przez firmę CD Projekt, o którym pisałem w TYM poście. Baldur's Gate poza niezwykle rozbudowanym głównym wątkiem fabularnym pozwalał nam na zwiedzanie ogromnych połaci prawie całego Wybrzeża Mieczy oraz wykonania niezliczonej ilości questów pobocznych.
W Baldurze, podobnie jak w wielu innych grach RPG później, mieliśmy możliwość czytać wszelkie książki ze świata, które jeszcze bardziej "wkręcały" nas w Forgotten Realms. Wrota Baldura odniosły piorunujący sukces, rozpoczynając także renesans klasycznych gier RPG na świecie, a przede wszystkim w Polsce. Po 2 latach od premiery pierwszej części, w 2000 roku swoją premierę miała druga część gry, zatytułowana Baldur's Gate 2: Shadows Of Amn. Coż więcej powiedzieć? Kolejna epicka przygoda, możliwość przeniesienia save'a, bardziej rozbudowany (choć w sumie do końca nie jestem przekonany) świat, więcej questów, możliwość odwiedzenia podwodnych krain i Podmroku... generalnie następca jak najbardziej godny. Do każdej z części wyszedł też jeden dodatek (do jedynki bardziej luźny, do dwójki stricte powiązany z głównym wątkiem, zamykający serię) oraz były jakieś tam wersje na PSX, ale tymi bym się nie przejmował. Głowy nie zawracałbym też sobie wersją Ehanced, bo niestety jest ona słaba jak Heroes 3 HD. Jedyna słuszna opcja, jak dziś grać w Baldura, to WORLD OF BALDUR'S GATE. Zassijcie mod i cieszcie się starym Baldurem z poprawioną grafiką oraz 100% większą treścią, mogąc do tego płynnie przejść z jedynki do dwójki, nie zmieniając aplikacji. Do dziś niedościgniony wzorzec gier cRPG!

#8 - Icewind Dale

Gra oparta na silniku Baldur's Gate, nawiązująca do tytułowej Doliny Lodowego Wichru, dziejąca się jednak na długo przed wydarzeniami ze wspomnianej trylogii R.A. Salvotore'a oraz Wrót Baldura. W przeciwieństwie do BG tutaj tworzyliśmy od razu całą drużynę śmiałków, których zadaniem było odkryć, jakież to złe siły przybyły do Doliny. Gra bardziej opierała się na założeniach starych dungeon crawlerów - mieliśmy więc fabułę opartą na przemierzaniu różnego typu lochów i jaskiń i walkę z hordami przeciwników.
Niesamowity jednak klimat północnych części Forgotten Realms oraz sukces Baldur's Gate dał grze spory zarobek, a co za tym szło dodatki, w formie Heart Of Winter oraz Trials Of Luremaster, a także sequela, który był ostatnią grą opartą na tym silniku i bazował już nie na Advanced Dungeons & Dragons, ale trzeciej edycji Lochów i Smoków. Mimo mniejszej "otwartości" świata seria była wyjątkowo grywalna i w moim mniemaniu spokojnie dorównywała Wrotom Baldura oraz przerastała inne cRPG, nawet po dziś dzień.

#9 - Neverwinter Nights

Kolejny protoplasta. Śmiało można powiedzieć, że Neverwinter Nights dał życie dzisiejszym MMO. Jasne, że przecież wcześniej była Ultima Online lub Diablo i, tym bardziej, druga jego część, ale to NWN budowany był od początku jako gra online. Zamiast całej drużyny tworzyliśmy tu jedną postać (do której potem dołączały inne) i ruszaliśmy do targanej niepokojem krainy Neverwinter. Sama może podstawowa rozgrywka, nawet online, nie była jakaś strasznie wyszukana, ale miała dwa ogromne plusy: ultra wydajny silnik (na którym później stworzono Wiedźmina i kilka innych produkcji BioWare) oraz edytor światów i przygód. Dzięki temu już w kilka tygodni po premierze gry internet roił się od modów do niej i zupełnie nowych światów oraz kampanii, w tym remake'ów starych produkcji (wszystkie wymienione wcześniej zostały na nowo stworzone jako przygody do Neverwintera 1 lub 2).
Największą chyba jednak zaletą rozgrywki online była możliwość wcielenia się w mistrza gry, gdzie zamiast grać stworzoną postacią, rzucaliśmy innym śmiałkom kolejne questy i potwory na przeciw, decydowaliśmy jak dalej potoczy się rozgrywka oraz jak zmieniać się w jej trakcie będzie świat. Do dziś z nostalgią wspominam serwer, w którym zależnie od naszej rasy i klasy postaci rozpoczynaliśmy grę w różnych zakątkach Forgotten Realms, a mistrzowie gry zręcznie prowadzili nasze kampanie. Gra doczekała się dodatków i sequela, ale ten był już co najwyżej przyzwoity.

#10 - Planescape: Torment

Ostatni w zestawieniu gdyż wkrótce, nawiązując właśnie do niego i pozostałych tytułów Interplay/Black Isle, wydany zostanie kolejny RPG osadzony w świecie Planescape. Torment był pierwszą grą umieszczoną w tym "planie materialnym", który łączy ze sobą wszelkie inne światy Dungeons And Dragons. Podczas rozgrywki kierowaliśmy losami bezimiennego oraz reszty jego drużyny, powoli składając w całość historię i własne Ja naszego bohatera. Gra była nastawiona przede wszystkim na wątek fabularny, co odróżniało ją od wielu gier cRPG tamtych czasów. Dziś cieszymy się otwartym światem i rozbudowaną przygodą, w której mamy kilka zakończeń. Każdy więc powinien zagrać w Planescape: Torment i zrozumieć, co to znaczy przenieść otwarty, prawie nieograniczony świat Fallouta do Fantasy, gdzie każda wypowiedziana przez nas kwestia ma swoje odbicie w dalszej fabule.
Szczerze mówiąc, to liczyłem, że wreszcie w moim "abecadle 2014" będę mógł spastwić się nad jakąś grą. Wybrałem jednak tytuł, którego nie zamierzam w żaden sposób mieszać z błotem. Czyżbyt to oznaczało, że rok 2014 był tak dobry? Nie, po prostu te pierwsze litery alfabetu kojarzą mi się z dobrymi grami. Na złe przyjdzie czas, uwierzcie mi.

Gry traktujące o starożytnym Rzymie prawie zawsze kojarzą nam się ze strategami. Jako wielki "Wannabe" Cezar zarządzamy naszym imperium, od najdalszych prowincji po serce, czyli wieczne miasto Rzym. Do tego oczywiście walczymy - podbijamy i bronimy naszych granic, dzięki niezłomnym cesarskim legionom. Mieliśmy więc Rome Total War, serię Cesear czy też mojego wielbionego, starego Centuriona. To był ten klimat, gdzie pomiędzy walką o władzę, bitwami przeciwko hordom galów, tłukliśmy się naszymi czempionami na arenie... i tak naprawdę była to jedyna namiastka gry akcji, jaką pamiętam związaną ze starożytnym Rzymem.

Na szczęście rok 2014 przyniósł mi Ryse Son Of Rome. Cóż, z jednej strony sam chciałem gry akcji za czasów imperium, z drugiej jednak tego typu rozrywka była zawsze dość liniowa, a szczególnie ostatnimi czasy. Z lekkim strachem odpaliłem Ryse'a i... wpadłem. Porażony przez Jupitera, ogarnięty żądzą walki Marsa kroczyłem dumnie do przodu moim legionistą.

O co więc właściwie w grze chodzi? Cóż, żeby za dużo fabuły nie zdradzać, powiem tak: Akcja toczy się za czasów rządów Nerona. Nasza postać jest rzymskim legionistą i, jak to w tego typu grach bywa, poprzez zawiłości losu zostaje rzucona w bój, niekoniecznie jednak zawsze samotny. Potyczkując się z wrogami w Rzymie i Brytani obejrzymy plaże, jaskinie, głębokie lasy albionu, prowincjonalne wioski, ulice Rzymu i areny gladiatorów. Po drodze, rzecz jasna, zorientujemy się, że nie wszystko jest czarno-białe i nie każdy dobry jest naprawdę tym dobrym.

Gra już na początku rzuca nas w wir akcji i dopiero z czasem rozpracowywujemy fabułę, poprzez wszelkie retrospekcje. Zabieg dość ciekawy, co nie oznacza oryginalny - ot rozgrywka zaczyna się prawie na końcu przygody, a wspominki mówią nam co się działo. Jak to jednak w takich grach bywa, bliżej gameplay'owi do filmu niźli nieliniowej fabuły. Na szczęście mamy więcej pola do popisu w naszych wyborach, niż chociażby w ostatnich odsłonach Call Of Duty, lecz to, czy pójdziemy tą stroną lasu, czy zaatakujemy przeciwników z tej flanki, czy też użyjemy balist zamiast katapult, sprowadza się do jednego - jak przeżyjemy, przeskoczymy do następnej części scenariusza, która i tak będzie wyglądać tak samo. Albo po prostu umrzemy. Nie znoszę tego typu gier, jednak Ryse Son Of Rome ma plusy, które sprawiają, że zapominamy o naszej ograniczonej wolności.
Plusami mianowicie są: walka, walka i jeszcze raz walka... no i grafika oraz starożytny Rzym.

Potyczki są w Ryse niesamowicie filmowe, efekciarskie i brutalne. Jeżeli ktoś z was oglądał serial "Sparacus" to ta gra jest dla niego pozycją obowiązkową. Hordy przeciwników rozbijamy combosami za pomocą naszego gladiusa i tarczy pawężowej (chyba lekkie słowotwórstwo, wybaczcie), dobijając ich efektownymi wykończeniami. Mamy tu całą masę sekwencji ruchów naszych i naszych przeciwników, które możemy rozwijać dzięki zdobytemu doświadczeniu. Kamera podczas walki nie przeszkadza, jak w wielu innych produkcjach, a ujęcia finałowych uderzeń, podczas których obcinamy wrogom kończny, roztrzaskujemy tarczą grdykę lub potężnym tąpnięciem stopy łamiemy żebra, są iście epickie.

Przeciwnika zresztą, poza mieczem żołnierskim i tarczą, rozwalać możemy na wiele sposobów - rzucamy więc pilum (oszczepy), używamy balist, strącamy kopniakami ich drabiny podczas oblężeń oraz rozkazujemy naszym żołnierzom. Tak, tak, poza samotnymi pojedynkami mamy też dosłowne bitwy (lądowanie na plaży brytyjskiej a'la D-Day jest po prostu fenomenalne), w czasie których poruszamy się w formacji żołwia, decydując kiedy rzucać pilum, kiedy przyspieszyć natarcie i kiedy się zasłonić, wydajemy rozkazy łucznikom, by wsparli szturm piechoty albo też nakazujemy ostrzał z katapult. Naprawdę, walka to niesamowicie mocny element Ryse Son Of Rome.

Kolejny zachwyt to grafika. Postacie zrobione bardzo szczegółowo, umorusane pyłem, piachem i błotem, spocone od wojskowego znoju to jest to, co tygryski lubią najbardziej. Mimika twarzy też jest dopracowana w najmniejszych szczegółach, zaś cut scenki to prawdziwy majstersztyk. Coś, co jednak mnie najbardziej od jakiegoś czasu zachwyca w niektórych produkcjach, to genialnie zrobione oczy. Nareszcie przypominają one nasze prawdziwe, przekrwione gałki wzrokowe, a nie białe plamy z kolorową plamą na środku. Otoczenie też jest niczego sobie i nie musimy się specjalnie wczuwać, ażeby poczuć klimat rzymskich ulic, czy "zaczarowanych" lasów Brytanii. Po prostu jest tak, jak w dobrym filmie.

Rzecz jasna minusy muszą być, bo gdyby nie one, to nie byłoby gry (heheszki). Najbardziej rzucającym się w oczy jest chyba ograniczona liczba postaci wrogów. Po krótkim czasie pobytu w Brytanii załapiemy, że przeciwnik danej klasy ma zaledwie 3, góra 4 modele, a niektórzy, jak np. grubasy, nie różnią się od siebie niczym, poza ew. odzieniem i orężem. Początkowo może to nie drażnić, jednak z czasem zaczyna być nużące.

Na minus zasługuje też muzyka - szczerze mówiąc w takiej grze powinna trzymać napięcie, być kolejnym katalizatorem przeżywanej akcji. Niestety, nie jest. W pamięci, a raczej w uchu, nie pozostał mi żaden utwór z tej gry i w ogóle muzyka przemknęła przez mą świadomość tak, jakby jej nie było... czyli w sumie nie przemknęła. Dźwięk nic tu nie naprawi, bo szczerze mówiąc, to dzisiaj każda gra ma dobre dźwięki. To już nie czasy PC speakerów...

Reasumując, Ryse Son Of Rome to naprawdę świetna produkcja z pod znaku gier akcji. Każdemu fanowi rzymskich historii gorąco polecam... a to, że Rzym i stroje postaci są lekko shiperbolizowane, po prostu przemilczę. Plusy przysłoniły minusy.

Języka angielskiego, jak żaden nauczyciel, nauczyły mnie przede wszystkim gry. No cóż, starsza siostra nie zawsze była skłonna tłumaczyć mi każde słowo, a że gry RPG i przygodowe były moimi ulubionymi, toteż zmuszony byłem się języka "post-avalońskiego" uczyć. Nie było wtedy strzałek ani zaznaczonych punktów na mapie, gdzie się trzeba udać. Tekstówki wymagały ode mnie wpisywania komend, które mówiły co zamierzam robić.

Czas mijał i jedynym ratunkiem w momentach, w których nie rozumieliśmy co do nas "mówi komputer" był słownik albo solucje/instrukcje dołączane do gier tudzież znajdowane w czasopismach o grach (pamiętne, smutno sprzedane S.S.). Rozwój gier i rynku sprawił jednak, że w Polsce dostrzeżono biznesową niszę w lokalizacji gier. Pierwszą, jaką pamiętam, grą z wielkiego zdarzenia, która został profesjonalnie przetłumaczona, był mój kochany Baldur's Gate. Myślę, że głównie właśnie dzięki wspaniałej lokalizacji ta gra nie tylko tak dobrze przyjęła się w Polsce, ale dała "nowe tchnienie" RPGom, mnie zaś zaczarowała, wciągając w gry fabularne tak mocno, że do dziś nie mogę się z tego cugu otrząsnąć.

Za wszystkim stał CD Projekt, który wtedy stworzył nie tylko podwaliny pod tłumaczenie gier w Polsce, ale także pod swój dzisiejszy i wciąż trwający sukces, jakim jest adaptacja prozy A. Sapkowskiego, "Wiedźmin". Baldur's Gate nie był suchym tłumaczeniem - poza świetną interpretacją wszelkiej maści gier słownych i języka staroangielskiego na język polski CDP zatrudniło do tej produkcji najznamienitszych lektorów i aktorów ziem nadwiślańskich (Wiktor Zborowski jako Sarevok... do dziś ciary na plecach)! Za ciosem postanowili pójść kolejni wydawcy, choć skutek był różny (tragiczne tłumaczenie Might & Magic VII i Heroes Of Might & Magic III wykonane przez firmę MIRAGE) i po dziś dzień w tym trwają. 

Aktualnie tłumaczy się masę gier. Do części zatrudnia się aktorów i lektorów, do innych lektorów domorosłych, inne wydaje się w wersjach kinowych (tylko z napisami). Z jednej strony zanika wspomniana przeze mnie możliwość uczenia się języka z gry, z drugiej strony zaoszczędza to jednak sporo czasu - nie musimy już grzebać w słowniku i potem z kontekstu zdania domyślać się, o co dokładnie chodziło twórcom gry. O ile zresztą gry typu Battlefield czy Call Of Duty tłumaczenia nie wymagają, o tyle serie przygodowe, RPG czy strategie mają wiele linijek bardzo istotnego tekstu. Co jednak, gdy dystrybutor nie tłumaczy gry (z powodów różnych, lecz przede wszystkim z oszczędności)?

Na pomoc ruszają nam fani, którzy z własnej pasji, poświęcając swój cenny czas, tworzą lokalizację gier. Zasada od fanów dla fanów funkcjonuje w Polsce bardzo dobrze. Czołowym przedstawicielem tej idei jest "Graj Po Polsku". Liczba tytułów, jakie ta grupa (a może lepiej użyć słowa "kolektyw"?) przetłumaczyła jest naprawdę imponująca, ale do najważniejszych należą chyba lokalizacje gier z serii Telltales (Walking Dead, Game Of Thrones, The Wolf Among Us), Castlevania: Lord Of Shadows 2, Deus Ex Human Revolution, ostatni Mortal Kombat i wiele, wiele innych.

Najważniejsze w tym jest jedno - to nie jest tłumaczenie typu "No kumpel mówił, że to słowo, to znaczy to. Ale ja myślę inaczej... więc olejmy i losujmy". Graj Po Polsku łapie klimat gry i tłumaczy to w sposób adekwatny. The Wolf Among Us zawierać więc będzie masę zwrotów potocznych, podczas gdy świeżo tłumaczony tytuł Europa Universalis IV zaszkouje nas swoją dokładnością historyczną. Oczywiście, błędy się zdarzają, ale ciężko mieć o to pretensje, bo raz - na bieżąco są poprawiane, dwa - tutaj tłumaczom nikt za to nie płaci, więc wylane siódme poty komórek mózgowych nad tłumaczeniem są tylko i wyłącznie dobrą wolą Graj Po Polsku.

Co w tym dziwnego? Otóż jest to kolejny etap, w którym gracze biorą sprawy w swoje ręce. Najpierw robiliśmy drobne mody. Potem przyszedł czas na naprawdę duże dodatki i modyfikacje. Dziś dodatkowo lokalizujemy gry. Robimy to, bo często polscy dystrybutorzy mają nas w poważaniu. Przecież angielski jest dziś językiem esperanto, zna go każdy, nawet dziecko. Tylko że tak, jak wspomniałem - czasami mamy ochotę poświęcić się całkowicie grze, przygodzie w niej zawartej, a nie zastanawianiu się nad tłumaczeniem jednego słowa, bo oznaczać może ono równie dobrze 5 różnych rzeczy... i każda z nich by w danym miejscu pasowała, ale wiązałaby się z innym wyborem.

Poza Graj Po Polsku śledzimy wysyp całej masy innych "lokalizatorów", niektórych na wysokim poziomie, innych na poziomie domorosłym. Sęk w tym, że niesamowite jest to, iż gdybym był dystrybutorem właśnie w ten sposób wyłapywałbym tłumaczy do moich projektów. Gwarantuję każdemu, że dobrze zlokalizowany produkt natychmiast zwiększyłby sprzedaż. Stać by więc dystrybutora było na tłumaczy, a my, gracze, nie musielibyśmy czekać kolejnych tygodni czy miesięcy po premierze gry na jej przetłumaczenie. Choć, tak czy siak, dobrze, że w świecie gier komputerowych idea "od fanów dla fanów" wciąż jest żywa. Grajmy po Polsku!

Od kilku ładnych dni mamy rok 2015, kolejny podczas którego gracze z wypiekami na twarzy oczekiwać będą na swoje upragnione tytuły, czy to będzie Wiedźmin 3, nowy Battlefield czy Metal Gear, albo może GTA V na PC. Co jednak z minionym rokiem 2014? Jaki był dla gamerów? Postanowiłem opisać moje subiektywne i bez kilku liter abecadło 2014 roku. Pierwszy wpis cyklu to litera A.

Część osób już zapewne zaciera ręce, oczekując na kolejnę falę fekaliów wylewanych na Ubisoft. Cóż, rozczaruję was, bo dla mnie AC:U jest jednym z topowych przedstawicieli serii i jednym z najlepszych tytułów 2014. Tak, nie zwariowałem. Zanim jednak wytłumaczę dlaczego tak, a nie inaczej, pozwolę nakreślić nieco, o czym mowa (choć mało kto nie wie). 

Akcja Assassin's Creed: Unity przenosi nas na początek do XIV-wiecznego Paryża, gdzie jako młody Templariusz jesteśmy świadkami klątwy Jakuba De Molay, czyli sławetnego piątku 13-go. Później trafiamy już do właściwego miejsca, czyli kierujemy losami Francuza Arno w XVIII-wiecznym (prawie XIX) Paryżu i okolicach, gdzie w wyniku różnych wydarzeń zostajemy "asasał". 
Jak więc już wiadomo o co chodzi, to czas na te szokujące plusy, które odnalazłem w grze. Największa zaleta, niezaprzeczalny magnes tej produkcji, to Paryż. Miasto zostało odwzorowane w najdrobniejszych szczegółach. Stojące do dziś budynki z tamtego okresu w świecie rzeczywistym śmiało możemy zwiedzać w grze. Udostępniono nam całą masę wnętrz wszelkiego typu mieszkań, poddaszy, dworków i pałacyków, a na ulicach spotykamy dziesiątki tysięcy Paryżan, którzy pokrzykują w imię rewolucji, piją kawę czy też oddają mocz na budynki (oh yeah). Magia! 

Nareszcie też zadbano o poziom trudności - nie ma już sytuacji, że samotnie pojedynkujemy się z tuzinem strażników i wychodzimy z takiej potyczki bez szwanku. Podczas fechtowania z trzema musimy się liczyć z tym, iż większość z ich kamratów ma broń palną i najzwyczajniej w świecie nas rozstrzelają. Zresztą i szermierze mogą zakończyć nasz żywot jednym zgrabnym pchnięciem. Smaku dodaje też fakt, że podstawowo nie ma włączonego paska życia, tak więc instynktownie musimy kontrolować przebieg walki.
Na plus idzie też rozwijanie naszego bohatera - poza całą gamą ekwipunku, który Arno może przywdziać i którym może walczyć, jest też lista umiejętności, dzięki którym nasz asasyn będzie jak najbardziej skonfigurowany pod nas, a nie tak, jak chcieli to twórcy gry. 

Grafika też uległa znacznej poprawie - postacie są bardziej szczegółowe, świat nie jest tak bajecznie kolorowy jak w poprzednich odsłonach, a w czasie CutScenek nasza postać odziana jest dokładnie tak, jak podczas rozgrywki. No i wreszcie fabuła - Ci, którzy uważali ją za płytką, niech lepiej przypomną sobie 3-cią część cyklu czy nawet Black Flag. AC: U to nie czarno-biały świat, gdzie dokładnie wiemy, kto jest dobry a kto zły. To odcienie szarości i najlepszy przyjaciel może okazać się naszym wrogiem.

Błędów jednak uniknąć się nie dało. Poza typowymi już błędami dla serii, jak podrygujące zwłoki naszych przeciwników (przynajmniej już w magiczny sposób nie spadają z dachów), elementy stroju głównego bohatera, które potrafią w tajemniczy sposób przenikać w kontakcie z innymi obiektami, skakanie z kilkunastu metrów na małą kupkę siana bez zadrapania albo liny, które nie uginają się pod naszym ciężarem, AC: U ma największy problem z optymalizacją gry. Początkowa wersja na PC, w jaką grałem, o numerze 1.0, niezależnie od ustawień potrafiła mieć ogromne spadki FPSów i liczbę zwieszek. Jestem graczem, który przeszedł całą ewolucję gier i przycinki, więc niższa jakość nie jest dla mnie tragedią, jednak mając sprzęt mocniejszy, niż zalecany przez Ubisoft, spodziewałem się w miarę płynnej gry. Niezależnie jednak, czy ustawić wszystko na maksimum, czy minimum, gra wyglądała i tak w miarę podobnie i w miarę podobnie się przycinała.
Patch 1.4 poprawił trochę ten błąd, wciąż jednak zdarzają się ogromne spadki FPS. Ewidentnie kompilowanie gry przyszło producentom z trudem, a raczej z dużym opóźnieniem, bo już po premierze gry. Drugim błędem, który dla mnie jest dość irytujący, to kamienne psy i koty. Dawniej zwierzątka najzwyczajniej w świecie odskakiwały, kiedy koło nich przebiegaliśmy, a niektóre nawet można było pogłaskać. Tu są albo animowaną przeszkodą, przez którą nie przejdziemy, albo duchami, bo po prostu przebiegamy przez nie. Kolejny błąd to ciała i broń - w poprzednich częściach ciała mogliśmy przenosić, by nie odnalazł ich inny strażnik, a broń przeciwnika, która wypadła po jego śmierci, mogła na pewien czas trafić w nasze ręce. W tej części tego, o dziwo, nie ma. Nie ma też czasami tekstur na jakimś przechodniu - ot widzimy postać, która przypomina szmacianą lalkę, z kropeczkami w miejscu oczu i balonem koloru skóry zamiast głowy. Dopiero gdy zbliżmy się o krok, magicznie obiekt ten zostaje przybrany w teksturę.

Wszystkie jednak te błędy jestem w stanie wybaczyć i zrozumieć - odwzorowanie w najmniejszych szczegółach historycznego Paryża (który jest o niebo większy niż XV-wieczna Florencja) i wielu jego wnętrz, które generują się praktycznie naraz (nie ma momentów wczytywania etc.), to prawdziwa sztuka, podczas której ciężko uniknąć bugów. Tych jednak, które pokazywali inni gracze na gameplay'ach z PS4 czy XboX One (Arno z wnętrznościami bez skóry, głowy obracające się o 180 stopni etc.) nie odnotowałem. Tak więc mimo wszystko gorąco polecam ten tytuł i było to jedno z moich najmilszych rozczarowań 2014.